PAGSUSURI NG TULA

 Sa Tabi ng Dagat 

ni: Ildefonso Santos 

Marahang-marahang

Manaog ka, Irog at kata’y lalakad

Maglulunoy katang

Payapang-payapa sa tabi ng dagat

Di na kailangang

Sapinan pa ang paang binalat-sibuyas,

Ang daliring garing

Sa sakong na waro’y kinuyom na rosas!

Manunulay kata

Habang maaga pa, sa isan pilapil

Na nalalatagab

Ng damong may luha ng mga bituin;

Patiyad na tayo

Ay maghahabulang simbilis na hangin,

Ngunit walang ingay,

Hanggang sumapit sa tiping buhangin.

Pagdating sa tubig,

Mapapaurong kang parang nangingimi,

Gaganyakin kata

Sa nangaroong mga lamang – kati;

Doon ay may tahong

Talaba’t halaang kabigha-bighani,

Hindi kaya natin

Mapuno ang buslo bago tumanghali?

Pagdarapit-hapon

Kata’y magbabalik sa pinanggalingan,

Ugatan ang paa

At sunog ang balat sa sikat ng araw…

Talagang ganoon;

Sa dagat man, Irog, ng kaligayahan,

Lahat, pati puso,

Ay naaagnas ding marahang-marahan.

BALANGKAS NG TULA

I. PAKSA

 Pamagat: Sa Tabi ng Dagat

May-akda: Ildefonso Santos  

II. KAYARIAN

A. Uri: Tulang Liriko  

   - Tumatalakay sa damdamin ng pagmamahalan at kaligayahan sa piling ng kalikasan.  

B. Estropa: Apat (apat na saknong)  

C. Ritmo/Indayog

          1. Sukat: Lalabing-animing pantig (16 pantig bawat taludtod, tig-dalawang saknong bawat estropa)  

          2. Tugma: Tugmang Ganap  

               Halimbawa: Irog-dagat / Bituin-hangin / Kata-sinta

III. ANYO

A. Tono

- Payapa, masaya, ngunit may bahaging nagbabadya ng paglipas o pagguho.  

- Ang tono ay nagpapakita ng ligaya sa kasalukuyan, ngunit nagtutuldok sa katotohanan ng pagkawala sa dulo.  

 

B. Tayutay

1. Pagtutulad (Simile)

   - "Simbilis ng hangin" (Inihahambing ang galaw sa hangin na malayang gumagalaw)  

2. Pagwawangis (Metaphor)

   - "Ang daliring garing sa sakong na waro’y kinuyom na rosas" (Pagwawangis sa kagandahan ng daliri sa kulay ng rosas)  

   - "Sa dagat ng kaligayahan" (Inihahambing ang dagat sa kasiyahan ng buhay)  

3. Pagmamalabis (Hyperbole)

   - "Mapapaurong kang parang nangingimi" (Pinalalaki ang simpleng damdamin ng pag-aalinlangan)  

4. Personipikasyon (Pagbibigay-buhay sa bagay)

   - "Ang damong may luha ng mga bituin" (Ang hamog ay inilarawan bilang luha mula sa mga bituin)

C. Talasalitaan

       • Binalat-sibuyas – Balat na manipis at madaling masaktan

       • Garing – Nagniningning na puti tulad ng ivory

        • Pilapil – Makitid na daang lupa sa pagitan ng mga palayan

        • Buslo – Lalagyan o basket

        • Agnas – Dahan-dahang pagkasira o pagguho

IV. PAGSUSURI 

A. Paksa 

- Kaligayahan at pagmamahalan sa piling ng kalikasan na unti-unting lumilipas.  

B. Diwa

- Ang kasiyahan ay hindi permanente; lahat ay may katapusan.  

- Pagpapahalaga sa kasalukuyang ligaya habang nararanasan ito.  

C. Simbolismo

     • Dagat – Simbolo ng buhay at kaligayahan.  

     • Buhangin – Simbolo ng mga bagay na hindi permanente.  

     • Luha ng mga bituin – Simbolo ng damdaming malalim at panandalian.  

      • Pagkaagnas ng puso – Simbolo ng hindi maiiwasang pagguho ng kasiyahan.

D. Himig

- Pagiging mapagmuni tungkol sa mga alaalang maganda, ngunit may halong lungkot dahil sa paglipas nito.

V. IMPLIKASYON 

A. Mensahe

- Ang kaligayahan ay panandalian, ngunit dapat pahalagahan habang nararanasan ito.  

- Ang pagmamahal ay tulad ng alon sa dagat—maaaring mag

bago o humupa.  

- Magtiwala sa kasalukuyan, kahit batid ang posibilidad ng pagkawala sa hinaharap.